| |
|
|
|
|
| |
|
|
|
ความหมายของภูมิปัญญา |
| |
|
|
| |
|
ภูมิปัญญาเป็นความร |
| |
ที่เกี่ยวกับเรื่องใดๆ หรือหน่วยสังคมหน่วยใด เช่น เกี่ยวกับครอบครัวเกี่ยวกับมนุษย์ เกี่ยวกับ
ผู้หญิงผู้ชาย ประเภทของครอบครัว ฯลฯ ของสังคมนั้น |
| |
|
|
| |
|
ภูมิปัญญาเป็นความเชื่อ |
| |
อาจยังไม่มีข้อพิสูจน์ยืนยันว่าถูดต้อง เช่น เรื่องนรก สวรรค์ ตายแล้วไปไหน ผีมีจริงหรือ
ไม่ก็จะเป็นความเชื่อเช่นนั้นต่อไป |
| |
|
|
| |
|
ภูมิปัญญาคือความสามารถหรือแนวทางในการแก้ปัญหา หรือป้องกันปัญหา |
| |
เช่น ความสามารถในการป้องกันไม่ให้เกิดปัญหาขึ้นในครองครัว ความสามารถ
ในการสร้าง หรือ ดำรงความสัมพันธ์อันดีในครอบครัว |
| |
|
|
| |
|
ภูมิปัญญาทางวัตถ |
| |
เช่น เรือนชานบ้านช่อง เครื่องใช้ไม้สอยต่างๆ ในครอบครัว ทำให้มีความ
สะดวกสบายตามสภาพ เป็นต้น |
| |
|
|
| |
|
ภูมิปัญญาทางพฤติกรรม |
| |
เช่น การกระทำ ความประพฤติ การปฏิบัติตัวของคนต่างๆ ในครอบครัวจนทำให้
ครอบครัวสามารถดำรงคงอยู่ได้ |
| |
|
|
|
| สรุปได้ว่า |
| |
|
|
|
|
ภูมิปัญญามีสองลักษณะของความหมาย คือ เป็นรูปธรรม ได้แก่ วัตถุ และ |
|
การกระทำทั้งหลาย กับนามธรรม คือ ความรู้ความสามารถ ความเชื่อ หรือแนวทางในการ
แก้ปัญหา และ ป้องกันปัญหา รวมทั้งการสร้างความสุขให้กับชีวิตมนุษย์นั่นเอง |
| |
|
ภูมิปัญญาตามหน่วยสังคม ตัวอย่างเช่น ภูมิปัญญาด้านครอบครัว ด้านเศรษฐกิจ |
| |
ด้านการศึกษา ด้านการเมืองการปกครอง ด้านภาษาและการสื่อสาร ด้านศาสนา ด้านอนามัย
และสาธารณสุขตลอดจน ภูมิปัญญาด้านอื่นๆ เช่น ด้านศิลปะ นันทนาการ การคมนาคมขนส่ง
วิทยาศาสตร์ และเทคโนโลยี |
| |
|
|
|
|
| |
| ภูมิปัญญาครอบครัว |
|
|
|
|
ครอบครัวไทยเกิดจากชายและหญิงได้คบหากันพอสมควร อาจมีการแต่งงาน |
|
หรือไม่มีพิธีแต่งงานเลยก็ได้ การแต่งงานต้องมิใช่เป็นพี่น้องสายตรง ผู้เป็นใหญ่ใน
ครอบครัวจะเป็นชาย ครอบครัวไทยประกอบด้วย สามี ภรรยา ลูก และมักมีญาติ
อยู่ด้วยเสมอทั้งของฝ่ายหญิงหรือชาย ครอบครัวที่มีอำนาจคือครอบครัวที่เป็น
เจ้าของบ้าน อีกทั้งหารายได้มาจุนเจือครอบครัว |
| |
|
|
|
| ภูมิปัญญาด้านเศรษฐกิจ |
| |
|
|
|
|
สถาบันเศรษฐกิจในทางปฏิบัตินั้นจะต้องเกี่ยวข้องกับหน่วยสังคมด้านครอบครัว |
|
ครอบครัวต้องทำมาหากินจึงมีเครื่องมือประกอบอาชีพ การทำมาหาเลี้ยงชีพใน
สมัยก่อนเศรษฐกิจขึ้นอยู่กับครอบครัวมีอาชีพอยู่ในบ้าน อาศัยความรู้เกี่ยวกับฟ้า
อากาศ พืชพันธุ์ธัญญาหาร สัตว์ เช่น ฝนจะตกมากหรือน้อย วิธีดูเห็ดโคน
วิธีบ่มกล้วย สมุนไพรปราบศัตรูพืช เป็นต้น |
| |
|
|
|
| ภูมิปัญญาด้านการศึกษา |
| |
|
|
|
|
คนไทยสมัยก่อนไม่ได้เรียนหนังสือทุกคน แต่ชายไทยมีธรรมเนียมต้องบวชเรียน |
|
การเรียนสมัยก่อนจะเป็นการเรียนเรื่องศาสนาเสียส่วนใหญ่ คนที่ไม่ได้เรียนอาจมีหลาย
สาเหตุ เช่น บัวใต้น้ำ แต่คนไทยให้ความสำคัญกับการศึกษา ดังคำที่ว่า มีปัญญา
(ความรู้) ทำให้มีความสุข หรือ แสงสว่างเสมอด้วยปัญญาไม่มี อย่างไรก็
ตามความรู้ใช่ว่าจะเป็นแก้วสารพัดนึก ถ้าไม่มีความชำนาญ ไม่เอาจริง ขยันหมั่นเพียร
หรือเต็มไปด้วยความประมาทก็ไม่อาจประสบความสำเร็จในชีวิตได้ |
| |
|
|
|
| ภูมิปัญญาด้านการเมืองการปกครอง |
| |
|
|
|
|
การเมืองการปกครองเป็นสถาบันสังคมที่มีบทบาทในการแบ่งปันผลประโยชน์ |
|
การดำเนินงานเพื่อส่วนรวม ภูมิปัญญาในเรื่องเหล่านี้ ได้แก่ ภาวะผู้นำ ลักษณะผู้นำไทย
ที่แสดงภูมิปัญญานั้นอาจมีหลายอย่าง เช่น ผู้นำต้องมีศีลธรรม มีความยุติธรรม ใจกว้าง
ดูแลเอาใจใส่ลูกน้องหรือผู้อยู่ใต้บังคับบัญชา และต้องมีความรู้ความชำนาญพิเศษเหนือ
ผู้อื่น เช่น ความรู้ทางเพลงดาบ ความรู้ทางการรบ ยุทธวิธี คาถาอาคมขลัง และมีความ
กล้าหาญ เด็ดเดี่ยว เด็ดขาด เช่น คำว่า เป็นกษัตริย์ตรัสแล้วไม่คืนคำ ขันติมานะ
อีกทั้งในส่วนที่เกี่ยวกับตัวบทกฎหมาย เรามีระเบียบ วิธีกลยุทธ มีตำแหน่งบุคคลลดหลั่น
ลงมาเป็นผู้ใต้บังคับบัญชา ซึ่งเป็นเรื่องสำคัญ ทำให้เราสามารรถรักษาความเป็นไทยมา
ได้ทุกวันนี้ |
| |
|
|
|
| ภูมิปัญญาด้านภาษาและการสื่อสาร |
| |
|
|
|
|
ภาษาเป็นสื่อสำคัญสำหรับการติดต่อสื่อสารกัน สังคมไทยมีภาษาของเราเอง |
|
ซึ่งมีลักษณะเฉพาะตัวทั่วไปหลายอย่างมีกฎเกณฑ์ ไวยากรณ์ วิธีใช้ และความนิยม
ตลอดจนธรรมเนียมประเพณีในการใช้ภาษาเฉพาะของตน แสดงถึงภูมิปัญญาด้าน
หนึ่งในการใช้ความร่ำรวยในถ้อยคำ กับความหลากหลายในถ้อยคำ หรอืการผสมคำ
ให้มีความหมาย ภาษาไทยมีวรรณยุกต์ ภาษาไทยมีลักษณะนาม ความนิยมสัมผัส
คล้องจองภาษาที่มีชนชั้น การเล่นคำผวน คำประพันธ์ และลักษณะอื่นๆ ที่สำคัญ
มากก็คือ ภาษาไทยสามารถสื่อความหมายได้ตรงแม้แสดงอาการด้วยคำอย่างชัด
แจ้งมาก เช่น ปลื้มใจ เศร้าใจ สลดใจ เป็นต้น |
| |
|
| |
| ภูมิปัญญาด้านศาสนา |
| |
|
|
|
|
การที่คนไทยนับถือศาสนาต่างๆ มากมายหลายศาสนา แต่ศาสนาหลักคือศาสนาพุทธ |
|
ก็เป็นแหล่งภูมิปัญญามหาศาล ในเรื่องต่างๆ เช่น ความรู้เรื่อง *ปัจเจกบุคคล การผูกมิตร
ความรอบรู้ต่างๆ ทั่วไป ด้านปัญญาสัจจธรรม |
| |
|
|
|
| ภูมิปัญญาด้านอนามัยและสาธารณสุข |
| |
|
|
|
|
ความรู้เรื่องป่วยไข้และการรักษาแบบต่างๆ มีทั้งการรักษาด้วยสมุนไพรทั้งจาก |
|
พืช และ สัตว ์น้ำมันมนต์ น้ำมนต์ บีบนวด และคาถาอาคม นอกจากนี้วิธีอื่นๆ เช่น
วิธีปรุงหรือผสมยา เครื่องมือปรุงยา เครื่องประกอบยา อาจเป็นน้ำหรือของแข็งก็ได้
อีกทั้งความเชื่อเรื่องประเพณี เป็นต้น
|
|
| |
|
|
|
| |
|
|
|